Bakan Kacır: Türkiye’nin yerli dil modeli “Bilge” geliştiricilerin kullanımına açılıyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin yerli yapay zeka çalışmalarında önemli bir adım daha atıldığını duyurdu.

Kacır, TÜBİTAK tarafından 37 milyar parametreyle geliştirilen “Bilge Dil Modeli”nin yakın zamanda gelistiricilerin kullanımına açılacağını açıkladı.

Bakan Kacır, Ankara’da düzenlenen TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi’nde iş dünyası, teknoloji ekosistemi ve kamu temsilcilerine hitap etti. Zirvede yapay zekanın sanayi, üretim, ticaret, finans ve hizmet sektörlerinde oluşturduğu dönüşüm ile iş dünyasının yapay zeka teknolojilerinden daha etkin yararlanması için atılacak adımlar ele alındı.

Kacır, yapay zeka teknolojilerinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir alan haline geldiğini belirterek, “Yapay zeka modellerinin toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtması; teknolojik bağımsızlığımız için de büyük önem taşıyor. Bu doğrultuda, TÜBİTAK tarafından 37 milyar parametreyle geliştirilmiş Bilge Dil Modelimizi yakın zamanda gelistiricilerin kullanımına açacağız” ifadelerini kullandı.

Yapay zekanın insanlık tarihinde yeni bir dönemin kapısını araladığını belirten Bakan Kacır, elektrik, bilgisayar ve internetin ardından yapay zekanın da aklın ve üretimin rotasını değiştiren bir teknoloji olduğunu söyledi.

Kacır, “Bazı buluşlar vardır ki medeniyetin yönünü, aklın ve üretimin rotasını baştan başa çizmiştir. Elektrik; şehirleri, fabrikaları ve günlük hayatı adeta yeniden kurdu. Bilgisayar ve internet, bilgi dolaşımını hızlandırdı; ekonominin, iletişimin ve toplumsal yaşamın çehresini değiştirdi. Bugün ise yeni bir eşiği hep birlikte yaşıyoruz” dedi.

Yapay zekanın üretim süreçlerinden finansa, sağlık teknolojilerinden ulaştırmaya, kamu yönetiminden savunma sanayiine kadar birçok alanda dönüşüm başlattığını ifade eden Kacır, küresel yapay zeka yatırımlarının büyüklüğüne dikkat çekti.

Küresel teknoloji yarışında yapay zeka alanında güçlü olmanın önemine vurgu yapan Bakan Kacır, kritik teknolojilere, hesaplama altyapılarına ve nitelikli verilere erişimin stratejik bir konu olduğunu söyledi.

Kacır, “Kendi verisini yönetemeyen, kendi yapay zeka modellerini geliştiremeyen ve kritik dijital altyapılarını inşa edemeyen ülkelerin geleceğin dünyasında dijital parya olmaya mahkum edilecekleri bir gerçek” ifadelerini kullandı.

Yapay zekanın güvenilirlik, şeffaflık, hesap verebilirlik, insan odaklılık ve etik sorumluluk ilkeleri temelinde geliştirilmesi gerektiğini belirten Kacır, Türkiye’nin bu teknolojiyi kalkınma yolculuğunda stratejik bir kaldıraç olarak değerlendirdiğini dile getirdi.

Türkiye’de yapay zeka alanındaki bilimsel birikimi ekonomik değere dönüştürmek amacıyla TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü’nün kurulduğunu hatırlatan Kacır, Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları kapsamında üniversite, sanayi ve teknoloji şirketlerinin ortak projeler geliştirdiğini söyledi.

Programın ilk dört çağrısında 62 iş birliği projesinin desteklendiğini açıklayan Kacır, yapay zeka sistemlerini iş süreçlerine entegre etmeyi planlayan firmaları beşinci çağrıya başvurmaya davet etti.

14 Eylül’e kadar açık kalacak çağrı kapsamında; akıllı üretim sistemleri, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık, finans teknolojileri, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ile akıllı eğitim teknolojileri alanlarında yapay zeka çözümlerinin destekleneceği belirtildi.

Bakan Kacır, Türkçe büyük dil modellerinin farklı sektörlerin ihtiyaçlarına uyarlanması amacıyla “Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısı” başlatıldığını da açıkladı.

Bu kapsamda Türkçe büyük dil modellerini sektörlerin özgün ihtiyaçlarına uyarlayacak 10 stratejik projenin destekleneceğini belirten Kacır, yerli ve özgün yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesine önem verdiklerini söyledi.

Yapay zeka çalışmalarının güçlü veri ve hesaplama altyapısı gerektirdiğine dikkat çeken Kacır, TÜBİTAK bünyesinde hizmete alınan yüksek başarımlı hesaplama kümeleri ARF ile araştırmacıların, girişimcilerin ve sanayicilerin ihtiyaç duyduğu işlem gücünün sağlandığını ifade etti.

Kacır ayrıca Türkiye’nin, dünyanın en güçlü süper bilgisayarları arasında yer alan ve ortak olduğu MareNostrum 5’in işlem kapasitesine erişim sağladığını aktardı.

Türkiye’nin yüksek teknoloji yatırımlarını destekleyen HIT-30 Programı kapsamında yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırıldığını belirten Kacır, dijital altyapının güçlendirilmesi için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Kacır, yapay zeka alanında nitelikli insan kaynağının önemine dikkat çekerek TEKNOFEST, Sektör Kampüste Programı, Ecole 42 Okulları ve Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi gibi projelerle gençlerin geleceğin teknolojilerine hazırlandığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında 2026-2030 dönemine ilişkin yol haritasının belirlendiğini hatırlatan Kacır, planın “Fark et, İstifade et, Üret, Yönet” olmak üzere dört temel eksen üzerine kurulduğunu söyledi.

Eylem Planı kapsamında;

81 ilde Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleri kurulması,

2 yılda 5 milyon vatandaşa eğitim verilmesi,

10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi,

En az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi’nde erişime açılması hedefleniyor.

Kacır ayrıca kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayrılacağını belirterek, teknolojik dönüşümün kamu politikalarının önemli bir unsuru haline getirileceğini söyledi.

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki kapasitesini artırmak amacıyla enerji ve dijital altyapısı hazır Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri oluşturulacağını açıklayan Kacır, veri merkezi, bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Bakan Kacır, ayrıca yapay zeka girişimlerine yönelik finansman desteklerinin artırılacağını belirterek, yapay zeka odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolar kamu kaynağı yönlendirileceğini ifade etti.

KOBİ’lerin yapay zeka çözümlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı’nın hayata geçirildiğini belirten Kacır, teknogirişim rozeti sahibi girişimlere;

yüksek başarımlı hesaplama altyapısı,

güvenli veri saklama hizmetleri,

yapay zeka araçlarına erişim

için 5 milyon liraya kadar faizsiz finansman sağlandığını açıkladı.

Bu desteğin ilk 12 ayı geri ödemesiz olmak üzere 24 ay vadeyle sunulduğunu belirten Kacır, şartları karşılayan girişimleri programdan yararlanmaya davet etti.

Bakan Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin yerli yapay zeka girişimlerini küresel markalara dönüştürmek için desteklerin süreceğini belirterek, “Yerli ve özgün çözümleri geliştiren, ticarileştiren ve küresel pazarlarda ölçekleyen yapay zeka ekosistemimizi; nitelikli insan kaynağı, güçlü dijital altyapı, etkin kurumsal koordinasyon ve sürdürülebilir finansmanla bütüncül şekilde büyüteceğiz” dedi.